లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్ చికిత్స మరియు నిర్వహణ

డా. కె. ఆర్. మేఘనాధ్

లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్ అంటే ఏమిటి?

లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్‌ను ఓటిటిస్ ఇంటర్నా అని కూడా అంటారు. ఇది చెవి యొక్క అత్యంత లోతైన భాగాన్ని, అంటే వినికిడి మరియు సమతుల్యత రెండింటికీ బాధ్యత వహించే ప్రాంతాన్ని ప్రభావితం చేసే ఒక ఇన్ఫెక్షన్. సాధారణంగా వచ్చే బయటి లేదా మధ్య చెవి ఇన్ఫెక్షన్లలా కాకుండా, లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు అరుదైనవి కానీ తీవ్రమైనవి. త్వరగా చికిత్స చేయకపోతే, అవి శాశ్వత వినికిడి లోపానికి దారితీయవచ్చు లేదా తీవ్రమైన సందర్భాల్లో సమీపంలోని మెదడు నిర్మాణాలకు కూడా వ్యాపించవచ్చు.

లోపలి చెవి పుర్రెలోని టెంపోరల్ ఎముకలో ఉంటుంది మరియు ఇందులో కాక్లియా (వినడానికి బాధ్యత వహించేది) మరియు వెస్టిబ్యులర్ వ్యవస్థ (సమతుల్యతకు బాధ్యత వహించేది) ఉంటాయి. ఇక్కడ కలిగే ఏ సంక్రమణ అయినా ఈ రెండు కీలక విధులకు అంతరాయం కలిగించగలదు.

సాధారణ లక్షణాలు

• ఆకస్మిక వినికిడి లోపం

• చెవిలో నిండుగా అనిపించడం లేదా మూసుకుపోవడం

• తల తిరగడం లేదా మైకము

• టిన్నిటస్ (చెవులలో రింగింగ్ శబ్దం)

• వికారం లేదా వాంతులు

సాధారణంగా, చికిత్స చేయని మధ్య చెవి ఇన్ఫెక్షన్ యొక్క సమస్యగా లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తాయి, అయితే ఇవి మెనింజైటిస్ లేదా ఎన్సెఫలైటిస్ వంటి మెదడు ఇన్ఫెక్షన్ల వల్ల కూడా సంభవించవచ్చు.

లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్ లక్షణాల గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి, మీరు ఈ వ్యాసాన్ని చూడవచ్చు.

మీరు విస్మరించకూడని లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్ లక్షణాలు

లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్ రకాలు

లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు ప్రధానంగా రెండు రకాలు: లాబ్రింథైటిస్ మరియు వెస్టిబ్యులర్ న్యూరైటిస్.

• లాబ్రింథైటిస్ అనేది వినికిడి మరియు సమతుల్యత రెండింటికీ బాధ్యత వహించే లోపలి చెవి నిర్మాణమైన లాబ్రింత్‌ను ప్రభావితం చేస్తుంది. సంక్రమణకు గురైనప్పుడు, ఇది శరీర విధులకు అంతరాయం కలిగిస్తుంది, దీనివల్ల వాంతులు, చెవిలో గింగురుమనే శబ్దం, తల తిరగడం, వికారం మరియు తీవ్రమైన వినికిడి లోపం కలుగుతాయి.

• వెస్టిబ్యులర్ న్యూరైటిస్ అనేది శరీర సమతుల్యతను నియంత్రించే వెస్టిబ్యులర్ నాడికి వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్. ఇది ప్రధానంగా వికారం, వాంతులు, తల తిరగడం మరియు శరీర సమతుల్యత కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలను కలిగిస్తుంది, కానీ సాధారణంగా వినికిడి శక్తిని ప్రభావితం చేయదు.

లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్లకు చికిత్స ఎలా చేస్తారు?

లోపలి చెవికి ఇన్ఫెక్షన్ నుండి తనను తాను రక్షించుకునే సామర్థ్యం పరిమితంగా ఉంటుంది కాబట్టి, లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్లకు తక్షణ మరియు తీవ్రమైన చికిత్స అవసరం. సమయానికి చికిత్స అందించకపోతే, ఈ ఇన్ఫెక్షన్ వేగంగా వ్యాపించి, శాశ్వత వినికిడి లోపం లేదా నరాల దెబ్బతినడానికి కారణం కావచ్చు.

వైద్యులు సాధారణంగా రెండు దశల చికిత్సా విధానాన్ని అనుసరిస్తారు:

దశ 1: అధిక మోతాదు యాంటీబయాటిక్స్

మొదటి లక్ష్యం, ఇన్ఫెక్షన్‌ను వీలైనంత త్వరగా నియంత్రించడం.

• అధిక మోతాదులో యాంటీబయాటిక్స్ ఇందుకు సూచించబడతాయి:

  • బాక్టీరియా పెరుగుదలను అరికట్టడానికి

  • సంక్రమణ వ్యాప్తిని నివారించడానికి

  • సున్నితమైన లోపలి చెవి నిర్మాణాలను రక్షించడానికి

సంక్రమణ తీవ్రత మరియు అందులోని ప్రమాదం దృష్ట్యా, దీని మోతాదు సాధారణంగా మధ్య లేదా బాహ్య చెవి సంక్రమణల కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.

దశ 2: అధిక మోతాదు స్టెరాయిడ్లు

సంక్రమణ అదుపులోకి వచ్చిన తర్వాత, వాపును నియంత్రించడానికి స్టెరాయిడ్లు ఇవ్వబడతాయి.

ఇవి వీటికి సహాయపడతాయి:

• వాపును తగ్గించడానికి

• వినికిడిని కాపాడటానికి

• నరాల పనితీరును రక్షించడానికి

స్టెరాయిడ్లు శరీరం యొక్క సహజమైన వాపు ప్రతిస్పందన వల్ల కలిగే నష్టాన్ని కూడా తగ్గిస్తాయి.

వినికిడి లోపం తీవ్రత ఆధారంగా చికిత్స నిర్ణయాలు

లోపలి చెవిలో కలిగే నష్టం శాశ్వతం కావచ్చు, దాని ఫలితంగా శాశ్వత వినికిడి లోపం ఏర్పడవచ్చు కాబట్టి, చికిత్స కేవలం ఇన్ఫెక్షన్ నియంత్రణతోనే ముగిసిపోదు. తదుపరి చికిత్సను నిర్ణయించడంలో వినికిడి లోపం తీవ్రత కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

తీవ్రమైన వినికిడి లోపం కోసం కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్

• 80% కంటే ఎక్కువ వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి, సాధారణంగా కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ ఉత్తమమైన ఎంపిక.

• ఇది వినికిడి నాడిని నేరుగా ఉత్తేజపరిచి, ఉపయోగకరమైన వినికిడిని పునరుద్ధరించగలదు.

స్వల్ప నుండి మధ్యస్థ వినికిడి లోపం కోసం వినికిడి యంత్రాలు

• 75% కంటే తక్కువ వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి, వినికిడి పరికరాలను సిఫార్సు చేయవచ్చు.

• ఇది ధ్వనిని పెంచుతుంది మరియు లోపలి చెవి పనితీరు పాక్షికంగా ఉన్నప్పుడు ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది.

ఎముక ఏర్పడిన సందర్భంలో తక్షణ కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్

కొన్ని సందర్భాల్లో, ఈ ఇన్ఫెక్షన్ లోపలి చెవిలో కొత్త ఎముక ఏర్పడటానికి దారితీయవచ్చు (లాబ్రింథైటిస్ ఆసిఫికన్స్).

ఇది ఒక క్లిష్ట పరిస్థితి:

• వినికిడి లోపం 20% అంత తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ అవసరం కావచ్చు.

• ఎముక నిర్మాణం పూర్తయిన తర్వాత, కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్‌ను అమర్చడం సాధ్యం కాదు.

కాబట్టి, ఎముక ఏర్పడటం గుర్తించిన వెంటనే, కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ శస్త్రచికిత్సను అత్యవసర ప్రక్రియగా నిర్వహిస్తారు.

లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్లకు తక్షణ చికిత్స ఎందుకు అత్యంత కీలకం?

బాహ్య మరియు మధ్య చెవుల వలె కాకుండా, అంతర చెవికి చాలా పరిమితమైన రోగనిరోధక రక్షణ ఉంటుంది. దీని కారణంగా, లోపలి చెవిలో ఇన్ఫెక్షన్లు వేగంగా వ్యాపించి, తక్కువ సమయంలో తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి. అందుకే చికిత్స త్వరగా మరియు తీవ్రంగా జరగాలి.

సంక్రమణ లోపలి చెవికి చేరినప్పుడు, శరీరం దానితో పోరాడటానికి రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను ప్రారంభిస్తుంది. అయితే, ఈ ప్రతిస్పందన కొన్నిసార్లు సున్నితమైన వినికిడి నిర్మాణాలను దెబ్బతీయగలదు.

కొన్ని సందర్భాల్లో, శరీరం అంతర్ చెవి లోపల కొత్త ఎముకను ఏర్పరచడం ద్వారా సంక్రమణను అరికట్టడానికి ప్రయత్నిస్తుంది (ఈ ప్రక్రియను 'లాబిరింథైటిస్ ఆసిఫికన్స్' అని పిలుస్తారు).

ఈ ఎముక ఏర్పడిన తర్వాత:

• శబ్ద ప్రసారం నిలిచిపోతుంది

• వినికిడి లోపం శాశ్వతంగా మరియు సరిచేయలేనిదిగా మారవచ్చు

ముఖ్యమైన నివారణ చిట్కాలు

• మధ్య చెవి ఇన్ఫెక్షన్లకు వెంటనే చికిత్స చేయండి.

• తల తిరగడం, చెవిలో గింగురుమనే శబ్దం, లేదా వినికిడిలో ఆకస్మిక మార్పులను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు.

• వైద్యుడు సూచించని చుక్కల మందులు లేదా ఇంటి చికిత్సలతో ఎప్పుడూ సొంతంగా వైద్యం చేసుకోకండి.

• వినికిడి లోపం లేదా సమతుల్యత సమస్యల మొదటి లక్షణం కనిపించిన వెంటనే, ENT నిపుణుడిచే సరైన పరీక్ష చేయించుకోండి.

ముగింపు

లోపలి చెవి ఇన్ఫెక్షన్ అరుదైనది కానీ ప్రమాదకరమైనది. దీనికి ఇంట్లో ఎప్పుడూ చికిత్స చేయకూడదు మరియు చికిత్సలో ఆలస్యం చేయకూడదు. శాశ్వత వినికిడి లోపం లేదా మెదడు సంబంధిత సమస్యలను నివారించడానికి, వ్యాధిని ముందుగానే గుర్తించడం, తీవ్రమైన యాంటీబయాటిక్ మరియు స్టెరాయిడ్ చికిత్స, మరియు అవసరమైనప్పుడు శస్త్రచికిత్స ద్వారా వినికిడిని పునరుద్ధరించడం చాలా అవసరం.

మీకు అకస్మాత్తుగా తల తిరగడం, చెవిలో గింగురుమనే శబ్దం, మరియు వినికిడి మందగించడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే ENT నిపుణుడిని సంప్రదించండి. సకాలంలో చర్య తీసుకోవడం వల్ల మీ వినికిడి శక్తిని, అలాగే మీ సమతుల్యతను జీవితాంతం కాపాడుకోవచ్చు.

డా. కె. ఆర్. మేఘనాధ్